U gradiću Kosteštiju u Rumuniji se nalazi kamenje koje već
dugo zbunjuje geologe širom svijeta. Posljednjih stotinak godina lokalno
stanovništvo zna za “trovante” (u prevodu – cementni pijesak), sferne grudve
prirodnog cementa od pijeska koji su nastale najvjerovatnije tokom seizmičke
aktivnosti prije gotovo šest miliona godina.
Kuriozitet je što ovo kamenje “raste” kada dođe u kontakt sa
vodom, a i – samo se pomjera, pa se, zavisno od veličine kamena, on može
proširiti u prečniku od nekoliko milimetara do – nekoliko desetina centimetara,
prenose mediji.
Postoji nekoliko lokacija u Rumuniji na kojima postoje trovanti,
ali su najraznolikiji u Kosteštiju. Naučnici vjeruju da je razlog za širenje u
velikoj mjeri visok sadržaj mineralnih soli u sedimentu koji se nalazi ispod
očvrsnule “kore”.
Kada se površina stijene navlaži, soli upijaju vodu, što
vrši pritisak na pješčar da se širi, odnosno – raste.
Zbog ove neobičnosti osnovan je prirodni rezervat u
Kosteštiju, namijenjen očuvanju ovih geoloških formacija, koji privlači turiste
iz cijelog svijeta, i pod zaštitom je UNESCO-a.
Prema važećoj teoriji, trovanti predstavljaju dijagenetske
teksture koje odražavaju paleodinamičke (paleoseizmičke) uslove i odgovaraju
specifičnim sabijanjima pješčanih sedimenata koji sadrže lokalne rastvore
(posebno karbonatne) nagomilane u pijesku, koji su tokom značajnih seizmičkih
udara i pod uticajem snaga unutrašnje kohezije skloni sfernim oblicima, pišu
Novosti.rs.
