Velike svjetske tehnološke digitalne kompanije u zadnjih
nekoliko mjeseci značajno su povećale oglašavanje u BiH, međutim, prema svim
dostupnim informacijama, za te usluge koje se obavljaju ne plaćaju se porezi u
BiH.
Naime, u Upravi za indirektno oporezivanje (UIO) BiH rekli
su za “Nezavisne” da neke od najvećih tehnoloških kompanija na čijim
platformama se obavlja oglašavanje za prostor BiH nemaju registraciju u BiH,
niti imaju ovlaštenog zastupnika s kojim bi se moglo komunicirati i dogovarati
na koji način se poštuje pravni sistem zemlje.
U UIO kažu da bi po zakonu obaveze prema državi za ove
usluge, u slučaju kada velike platforme ne plaćaju porez, trebalo da ga plati
fizičko ili pravno lice koje naručuje reklame, ali nam nisu mogli reći da li se
to u praksi dešava.
“U slučaju kada se radi o uslugama reklamiranja, a što
se može utvrditi primjenom standardne klasifikacije djelatnosti shodno članu
70. zakona, koje prema navodima iz vašeg upita prima lice iz BiH od lica sa
sjedištem u inostranstvu, iste se oporezuju shodno članu 15, stav (2) tačka 4,
alineja b) zakona u mjestu gdje primalac usluge obavlja djelatnost, ima stalno
sjedište, ispostavu, stalnu adresu ili uobičajeno prebivalište, odnosno u
BiH”, objasnio je za “Nezavisne” Ratko Kovačević, portparol
UIO BiH.
EU je prije nekoliko godina pokrenula pitanje plaćanja
poreza stranih tehnoloških kompanija, ali s obzirom na to da se u većini
slučajeva radi o američkim kompanijama, došlo je i do problema u odnosima
između dva bloka o tome na koji način treba riješiti pitanje plaćanja poreza u
EU.
“Rješavanje pitanja plaćanja poreza ovih kompanija je
na vrhu liste prioriteta Evropske komisije”, rečeno je
“Nezavisnim” u Uniji za poreze i carine EU.
Oni kažu da je u martu 2018. godine Evropska komisija
predložila mjere kako da, kako su istakli, poreski sistem u EU bude fer i kada
su u pitanju tehnološke kompanije. Prema njihovom tumačenju, trenutni poreski
sistem u svijetu je zastario, jer podrazumijeva fizičko prisustvo u
jurisdikciji u kojoj se oporezuje, a tehnološki giganti mogu ostvarivati
poslovanje i profite bez fizičke prisutnosti, jer se radi o preduzećima
“bez krova i zidova”.
Prema njihovom prijedlogu, u EU bi digitalna platforma bila
podložna oporezivanju ako u barem jednoj državi članici ima godišnje prihode
veće od sedam miliona evra, ili ako ima više od 100.000 korisnika u nekoj
državi članici u toku poreske godine, ili ako je u poreskoj godini ostvareno
više od 3.000 ugovora u vezi sa digitalnim uslugama.
Drugi dio ove poreske reforme bi predvidio mehanizam
raspodjele prihoda dobijenih od strane digitalnih platformi, a formula bi se
računala na osnovu mjesta prebivališta krajnjeg korisnika usluge.
Sve digitalne usluge su, prema ovom evropskom prijedlogu,
podijeljene u tri oblasti. Jedna se odnosi na digitalno oglašavanje, druga na
nuđenje digitalnih striming usluga, a treća na usluge koje poslovno povezuju
različita pravna lica.
Inače, s obzirom na to da je najveći dio ovih tehnoloških
kompanija iz Amerike, dio članica EU koje imaju značajne prihode iz izvoza robe
u SAD ne žele da budu uvedene carine na njihovu robu kao osveta zbog uvođenja
ovih poreza, pa insistiraju na tome da se rješenje pronađe na nivou
Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj, koju čine najrazvijenije zemlje
svijeta.
Kao rezultat toga, dio članica EU je krenuo u samostalno
uvođenje digitalnih poreza, bez obzira na moguću osvetu Amerike na izvoz
njihove robe, ne čekajući da ovaj prijedlog Evropske komisije bude finalizovan.
