U bivšoj Jugoslaviji se proizvodilo skoro sve, “od igle
do lokomotive”, a na društvenim mrežama s vremena na vrijeme kruži mapa
svih firmi koje su nekada postojale.
Oni koji se sjećaju bivše države često kažu kako uopće nije
bilo potrebe za uvozom, a da se država zaduživala upravo kako bi se razvijala
na ovaj način. Neke od jugoslavenskih proizvoda koristio je cijeli svijet.
Proizvodili su avione, brodove, automobile, kamione, oružje, čak i kompjutere.
Tu su naravno i firme koje su proizvodile hranu, odjeću i ostale potrepštine,
međutim mnoge od njih više ne postoje ili su u stečaju i propadaju.
Kako bismo se podsjetili na stare dane, napravljena je mapa svih kompanija koje
su postojale u današnjoj Bosni i Hercegovini, Srbiji, Hrvatskoj, Makedoniji,
Sloveniji, Crnoj Gori i Kosovu.
U Bosni i Hercegovini se u TAS-u proizvodio popularni Volkswagenov Golf, ali i
“buba” uz pomoć tadašnjeg UNIS-a. Fabrika motora Sarajevo je još
jedan od giganata čiji je pogon tokom i nakon rata pokraden i uništen. U
Vogošći je, osim TAS-a, bio i PRETIS, lider namjenske industrije u Jugoslaviji
gdje se proizvodila municija.
FAP iz Priboja i TAM iz Maribora proizvodili su teške
kamione i šlepere, a kragujevačka Zastava lake transportere. Zastava je
proizvodila otprilike 200.000 automobila godišnje.
SOKO je bio ponos vojne industrije, čija je proizvodnja također bila u BiH, a
postojala je i državna fabrika aviona u Kraljevu.
Fabrika vagona je bila u Slavonskom Brodu, a u Hrvatskoj je, s obzirom na izlaz
na more, bilo najviše brodogradilišta. Jedno je još bilo u Crnoj Gori, ali i u
Srbiji. Brodogradilišta u Hrvatskoj – Uljanik u Puli i 3. maj u Rijeci bila su
na svjetskom nivou i proizvodila su za strane naručioce najveće prekookeanske
brodove.
Jugoslavija je bila jedna od pet zemalja u Evropi koje su imale svoje
kompjutere, najpoznatija je vjerovatno bila Galaksija, a prvi proizvedeni
kompjuter je bio CER-10. Iskra u Sloveniji i Digitron u Istri (u Bujama) još
krajem sedamdesetih počeli su sklapati kompjutere. Fabrike Obod, Cer, Gorenje,
Iskra, Rudi Čajavec proizvodile su elektro-uređaje, televizore, radioaparate,
gramofone, kasetofone i bijelu tehniku, a Borac Beograd čak i aparate za
espresso
EI Niš je bio jedan od najboljih svjetskih proizvođača lampi za radijske i TV
prijemnike (ugrađivao ih je i Philips), a proizvodnju TV prijemnika u boji
počeo je prije Sonyja.
Ovo su samo neke od fabrika koje su postojale u Jugoslaviji, a koje su bile na
svjetskom nivou s obzirom na to da bi bilo teško nabrojati ih sve.
zosradio.ba/Klix
